Prowadzenie świetlicy środowiskowej dla dzieci i młodzieży z rodzin niewydolnych wychowawczo to organizowanie czasu wolnego w godzinach popołudniowych w ciągu tygodnia, oferowanie ciekawych form spędzania tego czasu - różnorodnych zajęć sportowych czy gier zespołowych, wspólnych wyjść do kina, na wystawy, wycieczek, kółek zainteresowań, zajęć plastycznych, spotkań z ciekawymi ludźmi, itp. To również pomoc w rozwiązywaniu doraźnych trudności i problemów dzieci, zarówno szkolnych, socjalnych, rodzinnych, jak i psychologicznych. Do najważniejszych w tym okresie rozwojowym - okresie adolescencji - należy wsparcie prawidłowego rozwoju, kształtowania własnej tożsamości i poczucia wartości, wreszcie ukierunkowywania aktywności w dążeniu młodych ludzi do osobistych celów i zamierzeń, zgodnie z ich marzeniami i predyspozycjami.
Dzieci i młodzież ze świetlicy „Garaż” to głównie młodzi ludzie z rodzin z różnych powodów niewydolnych wychowawczo. To dzieci pozbawione podstawowej opieki, pozbawione często minimum socjalnego, wypadające z systemu szkolnego lub ze znacznymi trudnościami szkolnymi, ich udziałem jest nierzadko przemoc, zachowania przestępcze, kontakt ze środkami odurzającymi i inne formy zachowań ryzykownych.
Drastyczny wzrost w ostatnim okresie liczby tzw. „dzieci ulicy”, bo tak potocznie się o nich mówi, to zjawisko, które można określić mianem najgroźniejszej choroby cywilizacyjnej naszych czasów. Występuje powszechnie w Polsce, również w Opolu. Mechanizmy jego powstawania mają swoje korzenie w procesie marginalizacji coraz większego kręgu polskich rodzin. W ostatniej dekadzie narastające problemy związane są z pojawieniem się nowych środowisk patologii społecznej. Są to m.in. oprócz „starego” marginesu społecznego (szacowanego na ok. 1 000 000 osób) – rodzin niepełnych i rozbitych tworzonych przez kolejne pokolenia wychowane w rodzinach zmarginalizowanych, często w placówkach (żyjący z dnia na dzień, zaniedbujący swoje dzieci, uzależnieni, używający przemocy, wchodzący w kolizję z prawem, bezdomni), także rodziny, które w ostatnich latach utraciły źródło utrzymania, szczególnie w miejscach dotkniętych strukturalnym bezrobociem (szacowane na kolejne 1 000 000 rodzin).
Przyczyny takiej sytuacji są różnorodne. Wiele rodzin ma trudności w zaadoptowaniu się do zmian systemu społecznego i gospodarczego, szybko rosną różnice społeczne i materialne, rozluźniają się lokalne więzi społeczne, znacznie zmniejszyły się opiekuńcze funkcje państwa, rodziny dotknięte bezrobociem degradują się i ulegają marginalizacji, utrwalają się wzorce bierności, bezradności i roszczeń wśród dzieci z rodzin dotkniętych bezrobociem, wzrasta alkoholizm, narkomania, przemoc i przestępczość w rodzinach marginalizowanych.
W ostatnich latach obserwuje się również niewydolność systemu edukacji wobec dzieci z rodzin marginalizowanych. Wynika on często z różnic w przygotowaniu tych dzieci do szkoły, zaniedbań dydaktycznych, ubogiego dziedzictwa kulturowego i intelektualnego tych dzieci. Z drugiej strony szkoły ograniczają swoje funkcje środowiskowe i wychowawcze, rozpadły się też lub zkomercjalizowały placówki upowszechniania kultury i sportu Efektem tych zmian jest wzrastająca liczba dzieci nie kończących edukacji nawet na poziomie szkoły podstawowej – obecnie gimnazjum.
Dzieci pozbawione opieki, ochrony i miłość stają się bezbronnymi ofiarami tego procesu, szukając rozwiązania swoich problemów lub uciekając przed nimi kończą na ulicy. Coraz częstsze są przypadki 10-12 latków sięgających po alkohol lub inne środki odurzające.
Świetlica jest działaniem w terminologii medycznej objawowym, nie przyczynowym. Staraniem naszym jest więc stworzenie dzieciom takiego miejsca, w którym będą czuli się bezpiecznie, będą czuli życzliwość i troskę ze strony osób dorosłych, będą mogli liczyć na wsparcie i pomoc w rozwiązywaniu ich bieżących spraw i problemów akceptując społecznie przyjęte postawy i normy.
